Koordynacja, diagnostyka i realna troska. Jaka opieka jest potrzebna kobietom z endometriozą?

Podkreślił, że endometrioza — mimo iż dotyczy nawet co szóstej kobiety w Polsce — wciąż jest chorobą, którą system ochrony zdrowia traktuje fragmentarycznie. Wyzwaniem jest brak w odpowiednio zorganizowanego procesu diagnozowania i opieki nad pacjentkami.

„Dziewięć na dziesięć pacjentek leczy się ambulatoryjnie, bez struktury, która prowadziłaby je przez cały proces terapeutyczny — od pierwszych objawów aż po okres menopauzy. (…) Gdyby istniały ośrodki, do których pacjentka trafiałaby regularnie co dwa lata na pełną kontrolę, leczenie byłoby szybsze i bardziej ludzkie” – mówił Jacek Graliński.

To właśnie holistyczne, interdyscyplinarne podejście — obejmujące lekarzy, chirurgów, psychologów, dietetyków, fizjoterapeutów — jest fundamentem skutecznej opieki.

Wielka skala – i zbyt długie czekanie na diagnozę

W trakcie panelu podkreślono, że w Polsce z endometriozą zmaga się prawdopodobnie około dwóch milionów kobiet. Najczęściej zgłaszają się one z powodu przewlekłych bólów miednicy lub trudności z zajściem w ciążę — dwóch dominujących wskazań, które powinny od razu kierować lekarza na właściwy trop diagnostyczny. Mimo to droga pacjentki często wygląda tak samo od lat: wizyty u wielu specjalistów, powracające badania, brak jednoznacznej ścieżki postępowania. Czas do uzyskania diagnozy trwa nierzadko 7–11 lat — a to oznacza nie tylko ból i frustrację, ale także ogromne koszty społeczne i ekonomiczne.

System musi nadążyć za realnymi potrzebami

Temat kompleksowej opieki nad kobietami z endometriozą podjęła również Dominika Janiszewska-Kajka, zastępczyni dyrektora Departamentu Analiz i Strategii w Ministerstwie Zdrowia. Potwierdziła, że resort prowadzi intensywne prace nad przebudową ścieżki opieki nad pacjentkami z endometriozą. Przypomniała, że od lipca ubiegłego roku funkcjonuje kompleksowa opieka szpitalna nad pacjentkami z endometriozą głęboko naciekającą, z której dotychczas skorzystało około 2 tysięcy kobiet. Obecnie wdrażane są działania, które mają na celu skrócenie i uporządkowanie ścieżki pacjentki. „Chcemy, aby pacjentki nie gubiły się w systemie, a ich diagnostyka nie była powielana. Informacja i komunikacja będą kluczowe, a współpraca z organizacjami pacjenckimi pomoże dotrzeć z rzetelną wiedzą tam, gdzie jest najbardziej potrzebna” – powiedziała Janiszewska-Kajka.

Jeden cel: opieka, która naprawdę odpowiada na potrzeby kobiet

Dyskusja pokazała wyraźnie, że środowisko medyczne, organizacje pacjenckie  i administracja publiczna podobnie widzą wyzwania:

• endometrioza wymaga opieki ciągłej, nie epizodycznej,
• pacjentka musi być prowadzona przez system, a nie w nim błądzić,
• diagnostyka powinna być szybka, celowana, dostępna,
• opieka musi być holistyczna, oparta na wiedzy wielu specjalistów,
• a komunikacja — kierowana do kobiet i świadczeniodawców — musi być rzeczowa i czytelna.

To kierunek, który daje nadzieję na realną zmianę w jakości leczenia jednej z najbardziej niedostrzeganych chorób kobiecych.

W sesji wzięli udział: dr Agnieszka Gorgoń-Komor, senator RP, członkini Senackiej Komisji Zdrowia, dr Agnieszka Graczyk-Szuster, kardiolog, specjalistka chorób wewnętrznych, prezes Fundacji Kobiety Medycyny, założycielka Doktor Od Serca, Dominika Janiszewska-Kajka, zastępczyni dyrektora Departamentu Analiz i Strategii w Ministerstwie Zdrowia, Lucyna Jaworska, prezes Fundacji Pokonać Endometriozę, prof. Violetta Skrzypulec-Plinta, kierowniczka Katedry Zdrowia Kobiety, Zakład Zdrowia Reprodukcyjnego i Seksuologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, Jacek Graliński, prezes zarządu, Bonifraterskie Centrum Medyczne, dr Daniel Kurczyński, ginekolog onkologiczny, kierownik bloku operacyjnego, Katowickie Centrum Onkologii oraz prof. Krzysztof Nowosielski, kierownik Oddziału Ginekologii, Położnictwa i Ginekologii Onkologicznej Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.